انجمن پزشکی کوهستان ایران: ورزش کوهنوردی باعث افزایش فعالیت آنزیم لیپو پروتئین لیپاز شده و موجب کاهش تری گلیسیرید یا چربی بد خون و همچنین افزایش اچ دی ال یا چربی خوب خون می شود. 

یکی از اثرات مفید پرداختن به ورزش کوهنوردی افزایش فعالیت آنزیم لیپو پروتئین لیپاز در خون است که می تواند موجب کاهش تری گلیسیرید یا چربی بد خون و همچنین افزایش اچ دی ال یا چربی خوب خون شود و این اثر در کاهش ریسک و احتمال بروز بیماریهای قلبی عروقی اثر مستقیم دارد. پس بطور مستمر و جدی برنامه های کوهنوردی را دنبال کنیم.

گردآوری: دکتر حمید مساعدیان - عضو کمیسیون پزشکی اتحادیه جهانی کوهنوردی

کوهنوردان تا چه اندازه می‌توان سرما را تحمل کنند؟

انجمن پزشکی کوهستان ایران: انسان یک موجود خونگرم است، یعنی برای آنکه فعالیت‌های زیستی بدن بدون مشکل انجام شود، دمای بدن باید حدود ۳۷ درجه سانتی گراد باقی بماند. اما وقتی در محیط سردی قرار بگیریم، بدن شروع به لرزیدن می‌کند و جریان خون به نقاط انتهایی رگ‌ها قطع می‌شود.

اگر دمای درونی بدن ۲ درجه سانتیگراد کاهش یابد سرمازدگی به سراغ آدم می‌آید، سطح هشیاری کاهش می‌یابد و ضربان قلب ضعیف می‌شود، وقتی دمای درون بدن به ۲۴ درجه سانتیگراد برسد قلب از کار می‌افتد و انسان می‌میرد.

رکورد تحمل سرما مربوط به خانمی به نام آنا بگنهام است که ۸۰ دقیقه در مخلوطی از آب و یخ گیر کرده بود و دمای بدنش تا ۱۳ درجه سانتیگراد افت کرده بود! اما شانس با او همراه بود که به رغم آنکه تنفس و ضربان قلبش در این دمای بسیار پائین قطع شده بود، اما مغز او هم به حداقل فعالیت رسیده بود و از آنجا که به اکسیژن زیادی نیاز نداشت، توانست دوام بیاورد و زنده بماند.

کوهنوردان تا چه ارتفاعی می‌توان تنفس کنند؟

انجمن پزشکی کوهستان ایران: هر چه از سطح زمین ارتفاع می‌گیریم، فشار هوا هم کمتر می‌شود و کار اکسیژن رسانی سیستم تنفس هم سخت‌تر. بنابراین با کاهش فشار هوا، سردرد و سرگیجه هم شروع می‌شود. با حضور طولانی در ارتفاع بالای ۵۰۰۰ متر، بافت ماهیچه‌ای رو به زوال می‌رود و احتمال جمع شدن مایعات درون شش‌ها و مغز‌ انسان افزایش می‌یابد که می‌تواند کشنده باشد.

در ارتفاع بالا‌تر از ۷۵۰۰ متر، افت اکسیژن آن قدر شدید است که فرد هشیاری خود را از دست می‌دهد و حتی ممکن است منجر به مرگ شود. به همین دلیل است که کوهنوردان برای صعود به ارتفاع‌های بالا‌تر، خود را برای مقابله با فشار پائین آماده می‌کنند و بیشتر از کپسول اکسیژن استفاده می‌کنند. اما افراد بسیار کمی هستند که توانسته‌اند بدون استفاده از کپسول اکسیژن به قله اورست صعود کنند.

Babu Chiri شرپای نپالی، با زمان ۲۱ ساعت ماندن بدون کپسول اکسیژن بر روی قله اورست ‏(‏‏۸۸۴۸ ‏متر) رکورددار است. به نظر می‌رسد حد نهایی صعود بدون کپسول اکسیژن، ارتفاع ۹۰۰۰ متر بالای سطح دریا باشد.

سوالات رایج کوهنوردان: حهت بهبود خواب و بیخوابی ناشی از ارتفاع از چه

سوالات رایج کوهنوردان: آیا محدودیتی برای کوهنوردان با مشکلات تنفسی در صعودها وجود دارد؟

تالیف: دکتر حمید مساعدیان

عضو کمیسیون پزشکی اتحادیه جهانی کوهنوردی

افرادی که از مشکلات تنفسی رنج می برند، ابتدا باید علت آنرا با مراجعه به یک پزشک عمومی یا پزشک متخصص داخلی مشخص نمایند. حساسیت های تنفسی که متعاقب تماس با عوامل حساسیت زا در محیط زندگی بوجود می آید از شایعترین بیماریهای جوامع امروزی است.

 جالب است توجه نمایید افرادی که مبتلا به مشکلات تحریکی سیستم تنفسی هستند به این دلیل که ارتفاعات دارای آلایندگی کمتری می باشند نسبت به مناطق شهری تحریک تنفسی کمتری دارند.

پس کوهنوردانی که دارای مشکلات تنفسی هستند ابتدا باید علت بیماری را با ارزیابی های بالینی بررسی و سپس اقدامات درمانی را پیگیری نمایند تا در برنامه های کوهنوردی کمتر دچار مشکل گردند. 

تنگی نفس یکی از علائم بیماریهای ارتفاع است باید کوهنوردی که مشکلات زمینه ای تنفسی دارد باید قبل از اجرای برنامه های کوهنوردی علت بیماری و تنگی نفس خود را با مراجعه به پزشک شناسایی کرده و سپس به برنامه های کوهونوردی بپردازد. نباید هر تنگی نفسی را به بیماری ارتفاع نسبت داد ولی در صورت بروز مشکل جدی بنارا بر بیماری حاد ارتفاع و در موارد نادرتر ادم ریوی نسبت داد چرا که تعلل در زمینه تشخیص بیماری ارتفاع عوارض جدی می تواند بهمراه داشته باشد. 

پاسخ(پزشکی کوهستان): آسپرین تاثیری در جلوگیری از ارتفاع زدگی ندارد.و داروهایی که تا کنون تاثیر آنها درپیشگیری از ارتفاع زدگی اثبات شده است همان استازولامید و در مرحله بعد دگزامتازون است .اما کلا آسپرین دیگر به امروزه به عنوان یک دارو قلبی شناخته میشود و مصرف آن با توجه به عوارض آن به عنوان مسکن توصیه نمیشود.کسانی که تحت درمان با این دارو هستند در ارتفاع هم دارویشان را ادامه میدهند اما برای بقیه انتخاب مناسبی نمیباشد.

نوشته :دکتر فرید عباسی دزفولی

پاسخ(پزشکی کوهستان): سرمازدگی در حالت معمول و کلاسیک باعث حالت تهوع نمی شود. اما عوامل جانبی گاه باعث این حالت می شوند مثلا بیخوابی خستگی یا گرسنگی باعث تشدید سرمازدگی می شوند و سرمازدگی باعث تشدید خستگی می شود و خستگی باعث حالت تهوع می شود.یا سرمازدگی باعث افت فشار خون می شود و آن می تواند با حالت تهوع همراه باشد. در این وضعیت ها گرم کردن بیمار با بهبود نسبی سرما زدگی باعث شکستن چرخه های فوق و ایجاد روند بهبودی بیمار می شود. به طور کلی می توان گفت در بیشتر حوادث کوه بخصوص در حوادث زمستانه و در محیطهای سرد سرما زدگی با درجات متفاوت و جود دارد که توان بدن را برای مقابله با مشکل کم میکند و این خود باعث تشدید سرما زدگی می شود پس گرم کردن بیمار برای درمان تقریبا بیشتر حوادث کوهستانی بخصوص در هوای سرد و برای پیشگیری از سرما زدگی بسیار مهم است و نباید فراموش شود.
در نظر داشته باشید در حالت تهوع در کوه حتما باید به بیماری ارتفاع فکر کنید و وجود و یا عدم وجود آن را بررسی نمایید.

نوشته :دکتر فرید عباسی دزفولی

كلیه كوهنوردان، سنگنوردان و علاقه مندان به ورزشهای طبیعی می توانند سوالات و پرسشهای خود را در زمینه بیماریهای ارتفاع، امداد و نجات و مسائل پزشكی کوهستان وطبیعت از طریق پست الكترونیك مطرح نموده و پاسخ خود را دریافت نمایند. پاسخ ها توسط هیئت علمی انجمن پزشكی كوهستان و متخصصین طب ارتفاع ارائه خواهد شد. این عزیزان در صورت نیاز به مراجعه حضوری از طریق پست الكترونیك مطلع خواهند شد.

mosaedian@gmail.com