ارتفاع زدگی و پیشگیری از ارتفاع زدگی :

ترجمه و گردآوری: سرکار خانم دکتردرنا متولی  و جناب آقای دکتر سینا ندایی

عضو انجمن پزشکی کوهستان ایران - دانشگاه علوم پزشکی شیراز – دانشکده پزشکی

انجمن پزشکی کوهستان ایران:  در زمینه بیماریهای ارتفاع و آنچه در ارتفاع بالاتر از 3000 متر برای انسان اتفاق می افتد مقالات و کتابهای متعددی چاپ گردیده است. با این حال هنوز در زمینه اثرات ارتفاع بر فیزیوولوژی بدن انسان شاید مطالعات بیشتری نیاز باشد تا دانش ما را افزوده و بتوانیم با پیشگیری و درمان به موقع از عوارض آن بکاهیم.

ارتفاع زدگی نه تنها باعث کاهش توانایی بدنی و اختلال در تصمیم گیری می شود بلکه در موارد شدید می تواند عوارضی  بسیار جدی و مرگبار ایجاد کند. همین طور هزینه های درمانی ارتفاع زدگی بسیار هنگفت است در نتیجه پیشگیری از ارتفاع زدگی بسیار اهمیت دارد. این مقاله به طور کامل به پیشگیری از انواع ارتفاع زدگی اختصاص داده شده است ولی باید توجه داشت که استفاده از انواع داروهای مورد بحث در این مقاله بدون تجویز پزشک  ممنوع است.

قبل از شروع بحث پیشگیری از ارتفاع زدگی ، اشاره مختصری به انواع ارتفاع زدگی می کنیم :

بیماری ارتفاع به گروهی از سندرمها اتلاق می شود که در نتیجه اثر مستقیم کاهش فشار بارومتریک و غلظت اکسیژن هوا در ارتفاعات بالا ایجاد می شود. چرا که در فشار کمتر، تراکم هوا کمتر شود و به همین دلیل در ازای یک نفس اکسیژن کمتری وارد بدن شما می شود و در نهایت هیپوکسی(کاهش اکسیژن بافتی) به وجود می آید. احتمال ارتفاع زدگی در ارتفاعات زیر ۱۸۰۰ متر بسیار کم است. هرکس که به مناطق مرتفع سفر کند ، بدون توجه به سن ، آمادگی جسمانی ، پیشینه پزشکی یا حتی تجارب قبلی در ارتفاع در معرض خطر ارتفاع زدگی است.

به طور کلی بیماریهای ارتفاع به سه دسته تقسیم می شوند:

۱-سندرم ارتفاع زدگی حاد (AMS: Acute Mountain Sickness): سردرد اولین علامت ناشی از AMS  است. معمولا سردرد در AMS همراه با بقیه علائم رخ می دهد.از جمله بی خوابی ، ضعف عضلانی , سرگیجه ، بی اشتهایی و تهوع. این سردرد معمولا در شب و با فعالیت زیاد بدتر می شود. بی خوابی بعد ار سردرد دومین علامت شایع است. اختلال در خواب معمولا به دنبال تنفس دوره ای ، سردرد شدید ، سرگیجه و نفس تنگی رخ می دهد.بی اشتهایی و تهوع نیز از علائم شایع هستند. کاهش ادرار( حتی با وجود مصرف مایعات ) نیزممکن است رخ دهد.

۲-ادم مغزی در ارتفاعات (High Altitude Cerebral Edema) : در موارد شدید ارتفاع زدگی حاد فرد دچار عدم تعادل ، گیجی و تغییر در سطح هوشیاری می شود که به این حالت ادم مغزی ناشی از ارتفاع زدگی میگویند.

۳-ادم ریوی در ارتفاعات  (High Altitude Pulmonary Edema) : ادم ریوی در ارتفاعات بالا معمولا در عرض ۲ تا ۵ روز بعد از رسیدن به ارتفاع بالا رخ می دهد. به ندرت در ارتفاعات زیر ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ متری رخ می دهد و همین طور به ندرت در افرادی که در ارتفاع خاص  حدود یک هفته هم هوایی داشته اند اتفاق می افتد. اولین علائم ادم ریوی تنگی نفس فعالیتی ، سرفه ، و کاهش ناگهانی عملکرد ورزشی است در پی ادم ریوی ، تنگی نفس استراحتی ، و خس خس سینه شروع می شود. سرفه بدتر می شود و در نهایت خلط  کف آلود صورتی رنگ که واضحا بیانگر ادم ریوی است، دیده می شود.

فعالیتهای ورزشی در ارتفاع:

گردآوری: دکتر حمید مساعدیان - عضو کمیسیون پزشکی اتحادیه جهانی کوهنوردی

انجمن پزشکی کوهستان ایران: وقتی شخصی در ارتفاع فعالیت ورزشی انجام می دهد در تنفس کمی مشکل پیدا کرده که دلیل این امر این است که فشار جو(فشار بارومتریک)در ارتفاع کم بوده و فشار سهمی اکسیژن نیز کاهش یافته است.بنابراین زمانیکه فرد عمل دم را انجام می دهد،فشار سهمی اکسیژن در هوای دمی پایین بوده و برای اینکه این مشکل تا حدودی برطرف شود،هورمون اریتروپویتین،برای افزایش تولید گلبولهای قرمز از کلیه ترشح می شود.

_  در ارتفاع به دلیل افزایش تهویه ریوی،دفع CO2 افزایش می یابد یعنی مقدار H⁺ کاهش می یابد،در نتیجه آلکالوز تنفسی بوجود می آید؛در اینجا برای اینکه محیط به سمت اسیدی گرایش پیدا کند ،دفع یوم بیکربنات(HCO3^-)از طریق کلیه افزایش می یابد.

_  از دیگر موضوعات مورد توجه این است که درصد اشباع هموگلوبین نسبت به سطح دریا کمی کاهش می یابد اما فشار سهمی اکسیژن سرخرگی در ارتفاع نسبت به سطح دریا حدود 50 درصد کاهش پیدا می کند.

نتیجه: تغییر فشار سهمی اکسیژن نسبت به اشباع پذیری هموگلوبین در ارتفاع،مساله مهمتری می باشد.

·   زمانیکه فرد در ارتفاع قرار میگیرد،حجم پلاسمای خون کاهش یافته ودر نتیجه هماتوکریت افزایش می یابد و اکسیژن بیشتری به عضلات می رسد. این موضوع درست است که با افزایش هماتوکریت،انتقال اکسیژن به عضلات بیشتر می شود اما اگر هماتوکریت از 60 درصد (چه در ارتفاع و چه در سطح دریا)بیشتر شود،افزایش گران روی(ویسکوزیته)باعث کاهش سرعت جریان خون شده که این عمل باعث ایجاد اختلال در حمل اکسیژن به عضلات فعال می گردد.

·   در اثر سازگاری با تمرین تا حدودی حجم خون دوباره افزایش می یابد؛(دلیل اینکه هنگام مسابقات ورزشی در شهرهایی با اختلاف ارتفاع زیاد می بایست چند روز قبل از مسابقه تیم و یا افراد را به شهر مورد نظر اعزام نموده تا سازگاریهای فیزیولوژیکی ناشی از تغییر ارتفاع و آب وهوا در افراد ورزشکار ایجاد گردد).

·       در ارتفاع فشار سرخرگی افزایش می یابد.

·       هرچه ارتفاع زیادتر باشد،VO2 max  کاهش یافته و درنتیجه ظرفیت استقامتی پایین می آید.

·       به دلیل ترشح اریتروپویتین در هفته اول ماندن در ارتفاع،تعداد گلبولهای قرمز(اریتروسیتها)افزایش می یابد.

·       در ارتفاع فرد ممکن است دچار کاهش آب و تجزیه پروتیین شود.

·       ماندن در ارتفاع سبب می شود که محیط بدن به سمت قلیایی (آلکالوز) گرایش پیدا کند.

·   در ارتفاع ممکن است فرد دچارخیز یا ادم ریوی(تجمع مایع در ششها) و یا ادم مغزی (تجمع مایع در اطراف پرده های مننژ مغزی) شود.

تدوین: جناب آقای محسن داودی، منابع:فیزیولوژی ورزشی(خلاصه نکات درسی دکتر دریانوش) و دکترخالدان و با تشکر از وبلاگ کلکچال

راهبردهای بقا در کوهستان:

تدوین: دکتر ابوالفضل جوادی

عضو انجمن پزشکی کوهستان ایران

بی تردید دست یابی به دانش و مهارت بقا در کوهستان و دیگر محیط های طبیعی، بر آموزش هر مهارت دیگری اولویت دارد. در روند آموزش نجات در کوهستان نیز نخستین مهارتی که به نجاتگران می آموزند توانایی بقا و زنده ماندن در شرایط دشوار محیطی است. پس همان گونه که نجاتگران نخست به مهارت های بقا مجهز می شوند و سپس فنون جستجو و نجات را فرا می گیرند، کوه نوردان و دیگر کاربران طبیعت نیز باید نخست ظرفیت های بقا در محیط های طبیعی را به دست آورند و پس از آن به یادگیری تکنیک های حرکت در خاک، سنگ، برف و یخ بپردازند. در این نوشتار، مهم ترین راهبرد های بقا در طبیعت را مرور خواهیم کرد.

۱ ) آگاهی به محیط : رفتار آگاهانه نسبت به محیط پیرامون و هشیار بودن در برابر تغییرات آن نقش مهمی در بقای کوه نوردان دارد. کسانی که سر به زیر و بی توجه به رخدادهای پیرامون خود در طبیعت سیر می کنند، نسبت به سوانح آسیب پذیرترند. همواره با دقت و هشیاری به دور و بر خود نگاه کنید و مراقب تغییرات هوا، مسیر حرکت، وضعیت همراهان و دیگر شرایط محیطی باشید.

۲ ) ارزیابی ریسک : بیشتر موقعیت های مرگ و زندگی در طبیعت، دنباله برنامه های زیبا و بی خطری مانند کوه پیمایی های ساده، صعود قله های آشنا، جنگل پیمایی های کوتاه و ... هستند.  سپس زنجیره ای از عوامل نامناسب و تصمیم گیری های نادرست، دست به دست هم می دهند و ... ناگهان خود را در شرایط بحرانی و موقعیت مرگ و زندگی می بینید. در این مرحله، دیگر گزینه های چندانی برای گریز از موقعیت مخاطره آمیز ندارید. پیش بینی، پیش گیری و آمادگی برای رخداد های نامنتظر – حتی بدترین حادثه ممکن – تنها راه زنده ماندن در طبیعت است. پیش از حرکت، در باره همه رخداد هایی که ضمن برنامه می تواند رخ دهد بیندیشید و ریسک آنها را ارزیابی نمایید. سپس راهکارهای مناسب برای کاهش ریسک را تعیین کنید. پس از حرکت، برای فکر کردن به حوادث احتمالی خیلی دیر است. « صعود بی برنامه، یعنی برنامه ریزی برای سقوط ! »

۳ )  پوشاک مناسب : به عنوان یک قانون، همیشه باید یک لایه بیشتر از آنچه لازم است پوشاک داشته باشید. پوشاک اضافه را می توان دور کمر بست یا در کوله گذاشت اما اگر پوشاک اضافه نداشته باشید و هوا خراب شود، در معرض خطر جدی قرار خواهید گرفت. در ضمن برای استراحت های کوتاه وبلند ضمن صعود،  حداقل به یک لایه پوشاک اضافه نیاز دارید. جنس پوشاک بسیار مهم است. در کوهستان از پوشاک پنبه ای استفاده نکنید. پوشاکی را انتخاب کنید که پس از خیس شدن هم گرما را حفظ کند. برای حفظ بالاتنه و پایین تنه از باد و بارش، از روپوش مناسب کمک بگیرید. یادتان باشد بسیاری از موارد افت دما، در دماهای نه چندان پایین رخ می دهند.

۴ ) سرپناه مناسب : 

انجمن پزشکی کوهستان ایران: مصرف کم آب می تواند باعث بروز سرطان مثانه گردد. 

یکی از شرایط ورزش کوهنوردی خصوصا در فصل زمستان مواجهه با بی آبی و کم آبی بدن است (ولی همه جا پوشیده از برف ویخ است) و تکرار این وضعیت در برنامه های کوهنوردی می تواند زمینه ساز بروز مشکلات جدی در کوهنورد گردد. بی آبی زمینه ساز بروز هیپو ترمی و سرمازدگی و یخ زدگی اندامهاست و انسان را نیز مستعد بروز بیماری ارتفاع می کند. ضمنا بی آبی در مثانه احتمال بروز سرطان مثانه را بیشتر می کند. باید در برنامه های کوهنوردی برنامه منظمی برای آشامیدن مایعات و آب داشته باشیم حتی اگر احساس تشنگی نمی کنیم چون خستگی مفرط  و ارتفاع احساس تشنگی را نیز مختل می کند.

گردآوری: دکتر حمید مساعدیان - عضو کمیسیون پزشکی اتحادیه جهانی کوهنوردی

سوءمصرف "دگزامتازون"؛ داروی رایج در میان کوه‌نوردان!

انجمن پزشکی کوهستان ایران: یکی از داروهایی که کمابیش به گوش ورزشکاران وکوه نوردان رسیده است دگزامتازون ویا فرآورده های کورتیکواستروئیدی ویاخانواده کورتون می باشد. اصل پذیرفته شده علمی وقانونی در مورد فرآورده های دارویی این است که دارو بایستی موارد مصرف ، منع مصرف، عوارض جانبی ، مقدار مصرف و.... داشته باشد.وفرد صلاحیت دار علمی وقانونی براساس تشخیص نسبت به تجویز آن اقدام کند. در غیر این صورت هرگونه استفاده ناآگاهانه ونابجا از دارو تحت عنوان سوء مصرف دارو تلقی می گردد.

سوء مصرف دارو عوارضی چون پنهان شدن علت بیماری، ایجاد عوارض جانبی وجدی ، مقاومت نسبت به دارو و .... به دنبال دارد. از این رو درصدد هستیم با معرفی اجمالی برخی داروها که گاه در کوهنوردی سوء مصرف دارد نسبت به عوارض آن یادآوریهائی بعمل آید.

دگزامتازون دارویی از گروه کورتیکواستروئیدی است که اصطلاحا به آنها کورتون هم می گویند.به این گروه دارویی اصطلاحا شمشیر دولبه نیز اطلاق می کنند. چراکه به موازات اثرات درمان مهم و موثر،عوارض جانبی زیادی هم دارند.

مرکز ثبت وبررسی عوارض ناخواسته داروها (ADR) گزارش متعددی از عوارض دارویی تزریقی دگزامتازون ثبت کرده است. لیکن بخشی از این عوارض که درصورت مصرف در مناطق دور افتاده ویا کوهستان می تواند برای حیات فرد مصرف کننده مخاطره آمیز باشد به اطلاع می رسد.

لازم به یادآوری است دگزامتازون تزریقی به هیچ وجه در درمان علائم سرماخوردگی مناسب نیست بخشی از عوارض کورتونها از جمله دگزامتازون عبارتند از : تهوع ، سرگیجه، ضعف، اختلالات بینائی ، فلج شلی گذرا ، بیقراری، افزایش قندخون ، درد عضلات ، روان پریشی(سایکوز) ، برهم خوردن تعادل مایع و الکترولیت های بدن ، افزایش تعریق و...

بهتر است بدانید که کورتونها در رده بندی داروهای دوپینگی نیز قرار دارد.

موارد مصرف دگزامتازون در بیماریهای ناشی از ارتفاع و پیشگیری ودرمان ادم مغزی ناشی از ارتفاع کاربرد دارد. (HACE)که در این مورد هم همه متخصصین پزشکی ارتفاع اتفاق نظر ندارند.

اما به هرحال در صورتیکه فردی در ارتفاع بالا دچار بیماری ادم مغزی شد ،ضمن کاهش ارتفاع و استفاده از اکسیژن (درصورت دسترسی ) می توان از دگزامتازون هم استفاده نمود، از موارد دیگر کاربرد کورتونها در درمان واکنشهای آلرژیک وشرایط التهابی می باشد که همراه داشتن آن را درجعبه کمکهای اولیه همراه کوه نورد ویا طبیعت گرد توجیه می کند.
 منبع: سایت فدراسیون                                                

مشکلات چشمی در برنامه های اکسپدیشن  کوه‌نوردی:

انجمن پزشکی کوهستان ایران: اخیرا کارگروه پزشکی کوهستان بر اساس استانداردهای رسمی کمیته پزشکی فدراسیون بین المللی کوه‌نوردی و کوه‌پیمائی، مقاله‌ای مفید را در باب "مشکلات چشمی در اعزام های کوه‌نوردی" جهت استفاده‌ی پزشکان، افراد علاقمند به مسائل پزشکی و مجریان برنامه های کوه‌نوردی وهیمالیانوردی ترجمه کرده است که در ادامه از نظر می‌گذرانید:

کوهنوردان تا چه ارتفاعی می‌توان تنفس کنند؟

انجمن پزشکی کوهستان ایران: هر چه از سطح زمین ارتفاع می‌گیریم، فشار هوا هم کمتر می‌شود و کار اکسیژن رسانی سیستم تنفس هم سخت‌تر. بنابراین با کاهش فشار هوا، سردرد و سرگیجه هم شروع می‌شود. با حضور طولانی در ارتفاع بالای ۵۰۰۰ متر، بافت ماهیچه‌ای رو به زوال می‌رود و احتمال جمع شدن مایعات درون شش‌ها و مغز‌ انسان افزایش می‌یابد که می‌تواند کشنده باشد.

در ارتفاع بالا‌تر از ۷۵۰۰ متر، افت اکسیژن آن قدر شدید است که فرد هشیاری خود را از دست می‌دهد و حتی ممکن است منجر به مرگ شود. به همین دلیل است که کوهنوردان برای صعود به ارتفاع‌های بالا‌تر، خود را برای مقابله با فشار پائین آماده می‌کنند و بیشتر از کپسول اکسیژن استفاده می‌کنند. اما افراد بسیار کمی هستند که توانسته‌اند بدون استفاده از کپسول اکسیژن به قله اورست صعود کنند.

Babu Chiri شرپای نپالی، با زمان ۲۱ ساعت ماندن بدون کپسول اکسیژن بر روی قله اورست ‏(‏‏۸۸۴۸ ‏متر) رکورددار است. به نظر می‌رسد حد نهایی صعود بدون کپسول اکسیژن، ارتفاع ۹۰۰۰ متر بالای سطح دریا باشد.

ارتفاع زدگی:بیماری که کوهنوردان از آن رنج می برند.

بیماری ارتفاع ، درمان ، پیشگیری

بیماری حاد ارتفاع (AMS):

انجمن پزشکی کوهستان ایران: بیماری حاد ارتفاع یا همان ارتفاع زدگی به مجموعه ای از علائم گفته می شود که نشان دهنده عدم هم هوایی و تطابق بدن با ارتفاع حاضر در آن است. بدن همراه با صعود، به دلیل کمبود اکسیژن، شروع به هم هوایی می کند و در هر زمان، مطابق با ارتفاعی خاص به تعادل می رسد. این ارتفاع، معمولا همان ارتفاعی است که شب پیش در آنجا به خواب رفته است. در بالاتر از آن ناحیه خاکستری رنگ نامعینی است که بدن می تواند کمبود اکسیژن را تحمل کند، اما به جایی خواهیم رسید که بدن در آنجا واقعا هم هوا نخواهد بود که اگر از آن بالاتر رود اکسیژن کافی برای بدن جهت انجام مناسب فعالیتهایش وجود نخواهد داشت و علائم آزاردهنده کمبود اکسیژن (ارتفاع زدگی) خود را نشان می دهد.

 دراین هنگان بدن بسیار بالاتر از جایی قرار گرفته که برایش آمادگی دارد، پس مریض می شود. این "ناحیه قابل تحمل" زمانی که هم هوایی حاصل شد همراه بدن بالا می آید. بدن هر روز با صعود به ارتفاع بالاتر، با آن هم هوا شده و در نهایت ناحیه قابل تحمل بدن هم به سطحی بالاتر از کوه گسترش می یابد. نکته مهم آنست که صعود روزانه را بایستی محدود به این ناحیه تحمل کرد.

عملکرد دقیق ارتفاع زدگی، دقیقا مشخص نیست. ولی گمان می رود علائم آن به دلیل وَرَم ملایم غشاء مغزی باشد که در نتیجه فشار ناشی از کمبود اکسیژن رخ می دهد. اگر فرایند این وَرَم به میزان زیادی ادامه یابد، عدم کارکرد مغز رخ خواهد داد (به بخش بعدی در مورد ورم مغزی مراجعه کنید). این ناهنجاری در غشاء مغزی علایمی دارد که عموما به همراه سردرد خواهند بود.

در ارتفاع بالای 2500 متر، سردرد به همراه علایم ذیل نشاندهنده ارتفاع زدگی است:

• کاهش اشتها، حالت تهوع، استفراغ.

• خستگی و کوفتگی و یا ضعف و سستی.

• سرگیجه یا منگی خفیف.

• بی خوابی و بدخوابی.

همه این علایم ممکن است از خفیف تا شدید تغییر کنند. جهت درجه بندی ارتفاع زدگی، سئوالات ساده ای تدارک دیده شده که می توان با استفاده از آن میزان ارتفاع زدگی شخص را تخمین زد. ارتفاع زدگی را به سردرد شدید ناشی از مصرف الکل یا بدتر از آن تشبیه کرده اند. هرچند علایم ارتفاع زدگی ملایم می تواند شک برانگیز باشد، یک قاعده کلی این است که:

هرگونه احساس ناخوشایند در ارتفاع، ارتفاع زدگی است  مگر اینکه خلافش ثابت شود (مثل اسهال).

هر کسی با قدم نهادن در ارتفاع، بسته به فیزیولوژی (و ژنتیک) و نیز میزان صعود، ممکن است ارتفاع زده شود. عواملی چون سن، جنسیت، آمادگی جسمانی یا سابقه ارتفاع در این مورد بی تاثیرند. برخی از مردم سریعا هم هوا شده و می توانند سریعا صعود کنند و برخی دیگر آهسته هم هوا شده و حتی در صعود کُند نیز مشکل دارند. عوامل تاثیرگذار زیادی وجود دارد که شناخته شده نیستند. شخصی ممکن است در یک سفر، ارتفاع زده شود و در سفری دیگر با همان مشخصات صعود، ارتفاع زده نشود. متاسفانه هنوز هیچ راهی برای پیش بینی اینکه احتمال ارتفاع زدگی چه کسی بیشتر است، پیدا نشده است.

نکته قابل توجه اینکه، بسیاری از اشخاص به اشتباه فکر می کنند که سردرد در ارتفاع طبیعی است، درحالیکه طبيعي نیست! تکذیب موضوع نیز بسیار شایع است و قبولاندن ارتفاع زدگی اولین گام دور شدن از خطر است. ارتفاع زدگی موضوع مهمی نیست و برای هرکسی رخ می دهد ولی مرگ بخاطر آن قابل قبول نیست.

ارتفاع زدگی طیفی از بیماریهاست، از ملایم تا مرگبار. وَرَم مغزی ارتفاع در انتهای مرگبار این طیف قرار دارد و زمانی که مغز تورم کرده و کارایی خود را از دست بدهد، رخ می دهد. وَرَم مغزی می تواند سریعا پیشرفت کرده و ظرف چند ساعت تا یکی دو روز مرگ آفرین گردد.

فیزیولوژی بدن در هم هوایی

همنوردان ساکن در شهر های کم ارتفاع حتما بخوانند:

انجمن پزشکی کوهستان ایران: حتما همه همنوردان در مورد هم هوایی و روش های آن اطلاعاتی دارند اما آنچه که قصد داریم در مورد آن بحث کنیم نکته های قابل توجهی در مورد هم هوایی می باشد که به نظر می رسد به فراموشی سپرده شده اند.

بدون شک بدن هر انسان دارای تعداد معینی گلبول قرمز است که کار حمل اکسیژن را در بدن به عهده دارند. حال باید دانست که وقتی یک کوهنورد در ارتفاعات قرار می گیرد و دو عامل اصلی یعنی میزان اکسیژن و مقدار فشار هوا به صورت محسوسی کاهش می یابد ساز و کار بدن برای مقابله با کمبود اکسیژن چیست؟

میزان بارگیری گلبول های قرمز از اکسیژن، 90 تا 100 درصد می باشد که این میزان بستگی به فشار هوای محیط و میزان اکسیژن موجود در جو دارد.

حال در ارتفاعات که این دو عامل بسیار کاهش می یابند بعد از گذشت مدت 6تا48 ساعت از حضور در ارتفاع، پیغام کاهش میزان اکسیژن موجود در خون توسط مغز دریافت می شود و مغز به غدد فوق کلیه دستور ترشح هورمون اریتروپویتین که محرک ساخت گلبول قرمز هست را صادر می کند. حال این هورمون بر روی مغز استخوان که مرکز ساخت گلبول های قرمز بدن هست اثر خود را اعمال کرده و باعث افزایش میزان تولید گلبول های قرمز می شود.

این سیکل  سازگاری بدن به دو هفته زمان نیاز دارد تا به صورت کامل بدن با شرایط جدید سازگار شود. اما بدن در این مدت که در ارتفاع حضور دارد پاسخ های دیگری نیز دارد . برای مثال افزایش تعداد تنفس اکسیژن بیشتری را وارد ریه ها و جریان خون می کند و همچنین افزایش تعداد ضربان قلب کمک می کند تا خون با سرعت بیشتری در بدن گردش کند و اکسیژن بیشتری نیز از ریه ها دریافت کند و یکی دیگر از پاسخ های بدن افزایش حجم ضربه ای قلب است که باعث می شود قلب در هر پمپ مقدار خون بیشتری پمپ کند و در نتیجه خون و اکسیژن بیشتری در اختیار عضلات قرار گیرد.

ذکر این نکته را ضروری می دانم که سیگاری بودن فرد کمکی به هم هموایی راحت تر نخواهد کرد.در بعضی از مطالب می خوانیم که افراد سیگاری چون گلبول قرمز بیشتری دارند نسبت به کمبود اکسیژن مقاوم ترند و بدنشان در ارتفاعات ساده تر و با زمان کمتری هم هوا می شود. اما باید گفت که درست است که این افراد تعداد گلبول های قرمز بیشتری دارند اما در دوقسمت دیگر بسیار به مشکل برمی خورند.

1- رسوب جرم های سیگار در ریه ها باعث کاهش چشمگیر جذب اکسیژن می شود.

  2- در هنگام فعالیت در ارتفاعات به علت کاهش توانایی ریه ها نمی توانند اکسیژن مورد نیاز سلول های بدن را تامین کنند.

 این ها سازوکارهای بدن برای مقابله با کمبود اکسیژن است. 

منبع: باشگاه ورزشهای کوهستانی چکاد بروجن