راهبردهای بقا در کوهستان:

تدوین: دکتر ابوالفضل جوادی

عضو انجمن پزشکی کوهستان ایران

بی تردید دست یابی به دانش و مهارت بقا در کوهستان و دیگر محیط های طبیعی، بر آموزش هر مهارت دیگری اولویت دارد. در روند آموزش نجات در کوهستان نیز نخستین مهارتی که به نجاتگران می آموزند توانایی بقا و زنده ماندن در شرایط دشوار محیطی است. پس همان گونه که نجاتگران نخست به مهارت های بقا مجهز می شوند و سپس فنون جستجو و نجات را فرا می گیرند، کوه نوردان و دیگر کاربران طبیعت نیز باید نخست ظرفیت های بقا در محیط های طبیعی را به دست آورند و پس از آن به یادگیری تکنیک های حرکت در خاک، سنگ، برف و یخ بپردازند. در این نوشتار، مهم ترین راهبرد های بقا در طبیعت را مرور خواهیم کرد.

۱ ) آگاهی به محیط : رفتار آگاهانه نسبت به محیط پیرامون و هشیار بودن در برابر تغییرات آن نقش مهمی در بقای کوه نوردان دارد. کسانی که سر به زیر و بی توجه به رخدادهای پیرامون خود در طبیعت سیر می کنند، نسبت به سوانح آسیب پذیرترند. همواره با دقت و هشیاری به دور و بر خود نگاه کنید و مراقب تغییرات هوا، مسیر حرکت، وضعیت همراهان و دیگر شرایط محیطی باشید.

۲ ) ارزیابی ریسک : بیشتر موقعیت های مرگ و زندگی در طبیعت، دنباله برنامه های زیبا و بی خطری مانند کوه پیمایی های ساده، صعود قله های آشنا، جنگل پیمایی های کوتاه و ... هستند.  سپس زنجیره ای از عوامل نامناسب و تصمیم گیری های نادرست، دست به دست هم می دهند و ... ناگهان خود را در شرایط بحرانی و موقعیت مرگ و زندگی می بینید. در این مرحله، دیگر گزینه های چندانی برای گریز از موقعیت مخاطره آمیز ندارید. پیش بینی، پیش گیری و آمادگی برای رخداد های نامنتظر – حتی بدترین حادثه ممکن – تنها راه زنده ماندن در طبیعت است. پیش از حرکت، در باره همه رخداد هایی که ضمن برنامه می تواند رخ دهد بیندیشید و ریسک آنها را ارزیابی نمایید. سپس راهکارهای مناسب برای کاهش ریسک را تعیین کنید. پس از حرکت، برای فکر کردن به حوادث احتمالی خیلی دیر است. « صعود بی برنامه، یعنی برنامه ریزی برای سقوط ! »

۳ )  پوشاک مناسب : به عنوان یک قانون، همیشه باید یک لایه بیشتر از آنچه لازم است پوشاک داشته باشید. پوشاک اضافه را می توان دور کمر بست یا در کوله گذاشت اما اگر پوشاک اضافه نداشته باشید و هوا خراب شود، در معرض خطر جدی قرار خواهید گرفت. در ضمن برای استراحت های کوتاه وبلند ضمن صعود،  حداقل به یک لایه پوشاک اضافه نیاز دارید. جنس پوشاک بسیار مهم است. در کوهستان از پوشاک پنبه ای استفاده نکنید. پوشاکی را انتخاب کنید که پس از خیس شدن هم گرما را حفظ کند. برای حفظ بالاتنه و پایین تنه از باد و بارش، از روپوش مناسب کمک بگیرید. یادتان باشد بسیاری از موارد افت دما، در دماهای نه چندان پایین رخ می دهند.

۴ ) سرپناه مناسب : 

  ماسک محافظ صورت برای ارتفاعات بلند و هوای سرد:

انجمن پزشکی کوهستان ایران: سرفه خومبو باز هم در این فصل در هوای خشک و سرد کوه های مرتفع هیمالیا کوه نوردان زیادی را دچار کرد. درمان این سرفه دشوار است و اغلب اوقات تا فرود به ارتفاعات پایین تر از بین نمی رود. در این مورد پیشگیری عامل کلیدی است. این سرفه که پس از چند هفته بعد از هم هوایی ایجاد می شود نه تنها در طی روز آزار دهنده  و مزاحم خواب شبانه است بلکه گاهی اوقات باعث استفراغ و ترک خوردن دنده ها هم می شود. دکتر اریک ف. میر Eric F. Meyer (که به خاطر حوادث کی دو در چند سال قبل نامی آشناست) به سایت اکسپلوررز وب گفت که “ماسک Cold Avenger باید بخشی از نسخه فعالیت در ارتفاعات و هوای سرد باشد." در صورت استفاده صحیح ، این ماسک می تواند به صعود و نجات ریه ها ی تان کمک کند. اریک گفت :" معتقدم استفاده از این ماسک در واقع مهم ترین موضوع در طی مراحل اولیه هم هوایی برای کوه نوردی در ارتفاعات بلند است."  او گفت که این ماسک به طور کارآمدی هوای تنفس شده را بدون ایجاد هیچ محدودیتی برای هوای ورودی یا خروجی ، گرم و مرطوب می سازد.

کوه نوردان بلند اهمیت وسایل خوب را می دانند. آماده شدن برای بدترین شرایط به آنها کمک می کند در هنگام مواجه با دشوارترین شرایط جهان ، وضعیت های مرگبار و مسیرهای خطرناک موفق شوند. این ماسک بهترین محافظ صورت و مجاری تنفسی برای کوه نوردان است. این ماسک در تهدید آمیزترین شرایط آب و هوایی جهان عمل می کند و سر، گردن، صورت را حفظ می کند و در عین حال مجرای هوا و ریه ها را در برابر سخت ترین شرایط طبیعت محافظت می کند.

ماجراجویان با خطرات زیادی برای ریه ها و مجرای هوای شان نظیر آسم ناشی از هوای سرد ، ادم ریوی و سرفه های وحشتناک ارتفاع بلند موسوم به سرفه خومبو مواجه می شوند. ماسک Cold Avenger توسط یک پزشک طراحی ، و به طور گسترده توسط نظامیان ایالات متحده و کانادا همراه با کوه نوردان اد ویستورس ( کوه نورد آمریکایی) و دکتر اریک میر امتحان شد.

چون 50% ورزشکاران و کوه نوردان در هوای سرد دچار کاهش عملکرد ریه می شوند محافظت از درون به بیرون مهم است. طراحی ساده این ماسک با ایجاد محیط کوچکی از هوای گرم در اطراف دهان از آسیب حاد هوای سرد به ریه ها و مجرای هوا جلوگیری می کند. این تهویه کننده یک پوشاننده دهان و بینی از جنس پلی اورتان بهداشتی مقاوم به میکرب است که هوای سرد دم را با هوای گرم باز دم برای دستیابی به تعادلی پویا از گرما و رطوبت با هم مخلوط می کند.

چون مبتلایان به سرفه خومبو در ارتفاعات بلند تحت تاثیر درجات حرارت زیر صفر و هوای خشک قرار می گیرند، صعود و خوابیدن با Cold Avenger سرفه را تسکین می دهد. این ماسک هوای دم را بدون هیچ نوع قطعه برقی ، مکانیکی یا متحرک 40 تا 60 درجه فارنهایت گرم می کند.

دکتر اریک میر کوه نورد، پزشک از تاثیر گذاران اولیه بر این ماسک و امدادگر برجسته در فاجعه 2008 کی دو ، به طور ساده می گوید:" فکر می کنم یک ماسک باید بخشی از نسخه ( صعود) باشد چون فقط حمله به قله نیست که خطر آفرین است بلکه تماس بلند مدت در طی هم هوایی هم خطرناک می باشد." دکتر میر چندین ماسک را امتحان و آزمایش کرد و در نهایت Cold Avenger را انتخاب کرد. " در مراحل ابتدایی طراحی ، مشکلاتی را با شیشه های مه گرفته داشتیم ، اما اکنون ماسک همراه با یک قطعه بینی از جنس فوم قابل تنظیم که از شکل های صورت فرد مراقبت می کند عرضه می شود."

دکتر جان سولیوان ، مخترع این ماسک ، آن را در حین تلاش برای یافتن محافظت مناسب صورت و ریه برای خودش در زمان اسکی کردن در مونتانا ابداع کرد. او بالاخره در سال 2007 این ماسک را نهایی کرد. دکتر سولیوان گفت :" این محصول فناوری بسیار بیشتری را در مقایسه با ماسک صورت معمولی در خود دارد. ما زمان زیادی را صرف تحقیق و توسعه کردیم تا ماجراجویان را از شرایط آب و هوایی نامناسب مصون نگاه داریم. از ابداع آن احساس خوبی دارم."

مدل ColdAvenger® Expedition Balaclava  با قیمت $79.95  طرفداران زیادی را در بین کوه نوردان دارد. این ماسک طوری طراحی شده است تا در زیر کلاه و عینک قرار گیرد. مه نمی گیرد و رطوبت را از صورت دور می کند. تهویه کننده هوا به دو طرف می چسبد و جهت راحتی کاملا قابل جداکردن است. و دارای لوله آب خوری ، هدست و یا میکروفون است.

منبع : http://explorersweb.com/medical/news.php?id=20181   مترجم : فریدون شیرمحمدلی

مقایسه استحکام تسمه های خشک و تر:

   شارلا هاپکینز ، مهندس آزمایشگاه کنترل کیفیت بلک دیاموند از صعودی در فاصله نیم ساعتی از آزمایشگاه بلک دیاموند میگوید . خیس شدن تسمه ، عدم اعتماد هم طناب به تسمه های خیس و .. باعث میشود تا او به آزمایشی روی تسمه های خیس و خشک بپردازد .

اصول امداد و نجات در غارنوردی:

 در این زمینه فعالیتهای خوبی داشته اند. نوشتار پیش رو از مطالب سایت" غارنوردی در ایران"برداشت

 شده که ضمن سپاس از ایشان امیدواریم شاهد حوادث کمتری در رشته غارنوردی باشیم: