دماوند-جنوبی-زمستان ۱۳۵۱-همراه با کلوپ کوهنوردی دماوند

انجمن پزشکی کوهستان ایران: خوابیدن و استراحت و اطراق در برنامه های بزرگ و دراز مدت امری حتمی و ضروری است و در برنامه های کوتاه مدت و یک روزه نیز شب مانی در شرایط اضطراری و اجباری گاهی حیاتی است و در صورت آگاهی داشتن به مسائل شب مانی در کوهستان در این طور مواقع می توان خود و تیم را از مهلکه نجات داد و عمر دوباره یافت.

حتی در برنامه های یک روزه باید ماندن و خوابیدن در کوه را به واسطه پیش آمدهای احتمالی (صدمه دیدن-گم شدن-برخورد به هوای بد-در گیر شدن با مسیرهای مشکل و ناشناخته و ....)انتظار داشت و پیش بینی کرد.

همیشه در برنامه یکروزه هم باید حداقل یک کیسه بیواک ، کت پر و لباس اضافی همراه داشت تا در مواقع لزوم و اضطراری از آنها استفاده کرد.قبل از تاریک شدن هوا باید محل مناسبی یافت که شرایط و خصوصیات شب ماندن را با ایمنی کامل دارا باشد.

در قله ها نباید بیواک کرد زیرا به علت ارتفاع زیاد هم سردتر است و هم بادگیر . باید مقداری ارتفاع را کم کرد و در پناه سنگ و یا با درست کردن اطاق و غار برفی و در صورت پیدا کردن یا بلد بودن غارهای طبیعی به آنجا پناه برد .

غاری در منطقه پراو جهت بیتوته

و در این صورت هم اگر هوا بسیار سرد بود نباید کاملا" خوابید ، بهتر است نشسته و با حرکت و نرمش گردش خون را تسریع و عضلات را از حالت انقباض خارج کرد و برای گذشت زمان و اتمام شب و حفظ روحیه با همنوردان به سرود خواندن و صحبت کردن پرداخت.

منطقه هیمالیا-های کمپ-برنامه قله مراپیک-آبان ۱۳۸۸

همچنان که می دانید در دیواره ها هم به وسیله کوبیدن میخ خود را حمایت کرده و در صورت بودن طاقچه با کیسه خواب ،با نیم تنه و کت پر و خوردن مواد انرژی زا خود را برای تلاش بعدی حفظ می کنیم.

حسین مظاهری-عیوضی

تهران-بند یخچال-استفاده از تور بیواک(ننو)-فرود کارابین از کلاهک-۱۳۵۱

در حالتی که دیواره کاملا" صاف و عمودی باشد با به کاربردن "ننوی سنگ نوردی" ،"تور بیواک" شب را می گذرانیم. جدیدا"شب مانی در دیواره به وسیله پورتالژ صورت می گیرد. 

دیواره بیستون

در برنامه های زمستانی که زمان اجرای برنامه و برپایی کمپ مسئله عمده و حیاتی است رعایت اصول برپائی و انتخاب محل های اطراق و کمپ امری ضروری است ، حسن انتخاب محل مناسب برای چادر و استراحت و تجدید قوا درصد موفقیت را بالا میبرد و آگاهی نداشتن به این مسئله می تواند همچنان که سابقه هم داشته جان افراد تیم را به هدر بدهد.

در این گونه برنامه ها قبلا" باید محل های مناسب برای برپایی و اختیار اطراقگاه(کمپ اصلی و کمپ های بعدی)شناسایی و انتخاب شوند و یا در محل با اعزام تیم های پیشرو این محل ها را انتخاب کرد.

چون چادر زدن در شرائط نامناسب وقت زیادی می گیرد،بهتر است قبل از اینکه هوا به شدت خراب شود و قدرت دید و عملکرد ما را بگیرد چادر را برافرازیم و این زمان را که 2 تا 5/3 ساعت هم دیده شده در تنظیم ساعت فعالیت روزانه در نظر بگیریم.

شرایط انتخاب محل مناسب برای چادر زدن

-همیشه به ویژه در فصل زمستان و مواقعی که باد و بوران در جریان است محل چادر باید از باد در امان باشد.

-احتمال ریزش سنگ یا بهمن نداشته باشد( با بررسی و شناسائی مسیرهای مسلط به چادر) و سیل گیر نباشد(با یک باران تند و شدید ممکن است بساط شما به روی آب بیفتد!)

-حتی الامکان بر فراز قله ها و تیغه ها چادر نزنید و کمی پایین تر از خط الراس ها را با در نظر گرفتن جهت وزش باد انتخاب کنید.(تشخیص جهت عمومی وزش باد بسیار موثر است در ایران معمولا" باد از غرب به شرق می وزد و ضمنا" پدیده های طبیعی از قبیل :ایجاد نقاب برفی،چسبیدن برف و یخ روی سنگ ها،قسمت های کم برف و پربرف روی یال ها نیز می توانند به تشخیص صحیح جهت وزش باد کمک کنند.)

-در کنار چشمه ها و نهرها نباشد(زیرا اکثر حیوانات برای استفاده از آب ناچارا" به ما نزدیک می شوند.)

-در مسیر های مالرو و عبور حیوانات وحشی نباشد.

-به دیواره های سنگی بسیار نزدیک نباشد(امکان نمی دهد برفهای انباشته شده را پاک کرد.)

خواص چادر کوهنوردی

بنا به برنامه تنظیمی چادری را انتخاب می کنیم که به نحو مطلوب در خدمت تیم باشد. باید بدانیم که چادر آشیانه و ماءمن ما بر فراز کوههاست ، می خواهیم در آن به استراحت بپردازیم ، تجدید قوا کنیم ، پخت و پز کنیم و حفاظت در مقابل باد و بوران و برف و سرما و تعویض لباس های خیس و خوابیدن را در آن انجام دهیم(و خیلی از کارهای ضروری دیگر)

چادر ها در انواع متنوع و بنا به نیازهای مختلفی طراحی شده اند.به غیر از چادر های معمولی و قدیمی اکثر چادر ها امروزه از جنس پارچه ضد باد و آب و از الیاف محکم ساخته شده اند و دارای کفپوش صد در صد ضد آب و متصل می باشند و به اشکال و انواع و رنگهای متنوع تولید می شوند و دارای تیرکهای سبک و مقاوم از جنس فلز آلومینیوم و فایبرگلاس می باشند ،حجم و وزن آنها بسیار کم و به اشکال خیمه ای-گنبدی-هرمی-چهارگوش و تونلی و... ساخته می شوند .گنجایش آنها از 2 تا 3 و 5 نفر می باشد.برای برنامه های زمستانی و ارتفاعات بلند چادر دو پوش ، سه پوش و ضد طوفان مورد استفاده قرار می گیرد.

بعد از انتخاب محل مناسب ابتدا باید یک تقسیم کار صحیح و مناسب بین افراد تیم انجام داد تا سرعت و کارآیی را برای موفقیت اکیپ بالا ببریم و در زمستان از راکد بودن و رسوخ سرما با این کار جلوگیری کنیم.

در محلی که ناچاریم چادر را بر روی برف قرار دهیم اول باید جایگاه برپائی چادر را کوبید و مسطح نمود این عمل تیم را در هوای سرد به تحرک وا می دارد(این عمل بوسیله کوبش پاها در برف سفت ، تراشیدن با کلنگ ، بریدن با اره در قسمتهای یخی و روبیدن با بیلچه یا ظروف فلزی همراه در برف پودر صورت می گیرد.)

منبع: وبلاگ کوه و کوهنوردی(استاد باقر عیوضی)

انجمن پزشکی کوهستان ایران: به منظور رعایت نکات ایمنی و حفظ جان و جلوگیری از آسیب های موضعی و کلی در شرایط سرما و بارش زمستانی نکات ذیل را به خاطر سپرده و در شرایط بحرانی به طور جدی به کار ببرید.

1- قبل از اجرای برنامه و رفتن به منطقه مورد نظر از طریق مختلف از شرایط جوی، موقعیت منطقه و مسیر رفت و برگشت کسب اطلاع نموده و آشنایان و نزدیکان را در جریان قرار دهید.

2- پوشاک و تجهیزات متناسب با برنامه و برخورد با شرایط سخت را به همراه داشته باشید.

3- پوشاک اضافی و یدک داخل کوله را در کیسه های ضد آب و یا پلاستیک محکم عایق بندی نمایید تا رطوبت به آنها نفوذ نکند.

4- مقداری جیره غذایی ذخیره از قبیل شیر خشک، کشمش، خرما خشک، انجیر خشک، مغز بادام، تخمه، کشک خشک، آدامس، چای خشک و نسکافه را در بسته بندی جداگانه به همراه داشته باشید.

5- چراغ پیشانی و باطری یدک، شمع بی اشک، وسایل گرما زا، بهداشتی و دارویی و وسایل ضروری دیگر از قبیل فندک، کبریت ضد نم و قدری روزنامه را فراموش ننمایید.

6- در هنگام صعود و یا برگشت سعی نمایید از گروه و یا دیگر کوهنوردان جدا نشوید تا در صورت ضرورت بتوانید از دیگران کمک بگیرید.

7- پوشاک تن را اگر خیس شده در جای امنی عوض کرده و لباس خشک بپوشید.

8- در شرایط سرمای سخت بخصوص توام با وزش باد هرگز دستکش را از دستتان بیرون نیاورید. زیرا در کمترین زمان ممکن دچار سرمازدگی آنی انگشتان خواهید شد.

9- کفش نامناسب با فصل سرد و تنگ باعث سرما زدگی پاها خواهد شد پس به انتخاب کفش مناسب و ضد آب بودن آن توجه خاص داشته باشید.

10- از مسیرهای عادی و پاکوب شده عبور نمایید و سعی نکنید مسیر دیگر را انتخاب کنید مگر از تجربه لازم برخوردار باشید.

11- با دقت و  هوشیاری مراقب اوضاع جوی منطقه باشید و به محض فرا رسیدن ابرهای تیره و وزش باد از صعود منصرف شده و راه برگشت را در پیش گیرید.

12- در شرایط بحرانی با حفظ خونسردی ولی با سرعت عمل بیشتر به نقطه امنی بروید یا اگر ممکن است برگردید.

13- همواره به علایم راهنما و هشدار دهنده در طول مسیر توجه کنید و هر نوع عارضه طبیعی و مصنوعی آشکار مسیر را جهت برگشت صحیح به خاطر بسپارید.

14- در صورت ریزش برف و یا باران شدید از ادامه صعود در شرایط دشوار منصرف شوید.

15- اگر پوشش شما کافی نبوده و احساس سرما نمودید به منظور جلوگیری از سرما زدگی، پیوسته بدن را به فعالیت وادار نمایید و از بی تحرکی جداً بپرهیزید، زیرا در این صورت سرما به بدن غلبه کرده و شما را در خطر جدی قرار می دهد.

16- در صورت وجود مه فاصله با نفر دیگر را به حداقل برسانید و همواره از مسیر پاکوب شده حرکت نمایید و نگذارید همراهتان از شما جدا شود و در صورت اجبار توقف کنید تا به شما بپیوندد.

17- وجود مه در منطقه باعث محدودیت و اشکال در دید و شنوایی، جهت صدا و حتی تنفس می شود و انسان فاصله را تشخیص نداده و در تشخیص مسیر نیز ممکن و گاه تا 180 درجه در انتخاب مسیر دچار اشتباه شده که عاقلانه ترین تصمیم برگشت به سوی پایین و یا رفتن به نقاط امن می باشد.

18- نگذارید عضوی از بدنتان خیس شود زیرا انرژی و گرما از همان نقطه بیرون آمده و شما را دچار کمبود انرژی و خستگی زودرس می نماید.

19- زمان و شرایط صعود را طوری تنظیم نمایید که حداقل یکساعت قبل از غروب آفتاب به محل امنی رسیده باشید و گرنه بعد از غروب آفتاب به یکباره هوا سرد شده و ممکن است شما را به سرما زدگی دچار نماید.

20- به اصل ریزه خواری یعنی هر بار خوردن و آشامیدن به مقدار کم ولی پیوسته را به خاطر داشته باشید.

21- از غرور بیجا بپرهیزید و به توصیه های افراد با تجربه و آگاه در منطقه توجه نمایید.

22- همواره کلاه مناسب به سر داشته و در صورت ممکن جلو بینی و دهان را با پوشاک مناسب بپوشانید تا دچار مشکلات ریوی و از دست دادن آب و انرژی نشوید.

23- اگر در مکانی مجبور به توقف شدید پیوسته و درجا با حرکات مناسب و ملایم خود را گرم نگاه داشته و از حرکت دادن انگشتان پاها و دست ها غافل نشوید زیرا هر چه قدر بدن بی حرکت بماند به همان اندازه دمای عمومی بدن افت می نماید و شما را با خطر  جدی سرمازدگی روبه رو می کند.

24- از مسیرهای با شیب تند سنگی و یخ زده با دقت و احتیاط و با حواس جمع عبور نموده و از کمک به یکدیگر غافل نشوید.

25- در شرایط وجود ابر تیره و افزایش باد مراقب صاعقه باشید به خصوص اگر صدای جرقه خفیف را روی ابزار فلزی همراه شنیدید و یا موهای سر و دستتان سیخ سیخ شد فوراً راه پایین آمدن و رفتن به نقاط امن مثل پناهگاه باشید.

مبانی و جستجو و نجات(بخش چهارم):

انجمن پزشکی کوهستان ایران: تا کنون سه بخش از زنجیره مقالات « مبانی جستجو و نجات » نوشته دکتر ابوالفضل جوادی را به خوانندگان گرامی تقدیم کرده ایم. اکنون چهارمین بخش از این مجموعه مقالات را زیر عنوان « تیم های نجات، تئوری جستجو و رفتار گمشدگان » به کوه نوردان و نجاتگران کوهستان تقدیم می کنیم.

تيم‌‌هاي جستجو:

در يك رويكرد كلي ، مأموريتها ي جستجو به سه دسته‌ي هوايي ، آبي و زميني تقسيم مي‌شوند كه طبعاً هر  يك ،‌تيم مناسب خويش را مي‌طلبد . پس تيم‌هاي جستجو مي‌توانند هوايي ،‌آبي يا زميني باشند . جستجوي زميني ، بخش بزرگي از مأموريت‌هاي جستجو را در بر مي‌گيرد كه مي‌تواند در محدوده شهر يا طبيعت باشد. جستجوي شهري با سگ ،‌ توسط تيمي مركب از يك سگ و يك مربي انجام مي‌گيرد . جستجوي شهري الكترونيك نيز نياز به تيمي مركب از يك جستجو گر و يك زنده‌ياب آوار دارد . براي جستجو در طبيعت ، تيم‌هاي جستجوي سريع و خطي وجود دارند . تيم سريع نخستين تيم جستجو است كه به منظور افزايش سرعت كار ،‌ از طرح عملياتي استاندارد یا SOP ( Standard Operation Plan)استفاده مي‌كند . تيم خطي ، آخرين انتخاب براي يافتن سوژه است و بخاطر نفرات زياد‌،‌ معمولا آثار سوژه را از بين مي‌برد . « تيم همسان » شامل تعدادي از منابع يكسان جستجو ( مثلاً سگهاي بهمن و مربيان آنها ) است كه شبكه ارتباطي و فرمانده واحد دارند .    «تيم مشترك » شامل تعدادي از منابع مختلف جستجو ( مثلاً سگ ، رد زن ،‌بالگرد ، موتوسوار و...) است .

 تيم‌‌هاي نجات :

 در يك رويكرد كلي، مأموريتهاي نجات در سه حيطه سطح، عمق و ارتفاع انجام می گیرند كه طبعاً  هر يك ،‌تيم مناسب خويش را مي‌طلبد.  تيمهاي نجات در سطح، كليه ماموريت هاي نجات در سطح را كه شامل نجات در سطح آبها و خشكي ها مي شود، انجام مي دهند. اين ماموريت ها عموماً ساده و بي نياز از اقدامات پيچيده فني مي باشند. تيم هاي نجات در عمق، بيشتر به اقدامات نجات در اعماق طبيعت مانند غارها و همچنين سازه هاي عميق همچون چاه ها، معدن ها و ... مي پردازند. تيم هاي نجات در ارتفاع نيز ماموريت هاي نجات در ارتفاعات طبيعي و سازه هاي بلند مانند دكلها، برج ها، تله كابين ها و ... را انجام مي دهند. تيم هاي نجات در عمق  و ارتفاع، ويژگي هاي همانندي دارند كه از جمله آنها مي توان به نجات با طناب ( و نه كار با طناب! )،  غلبه بر نيروي جاذبه، عملیات در شرايط ناپايدار يا معلق و رويارويي با شرايط دشوار محيطي(سرما، توفان، كولاك و...) اشاره كرد.

 تيمهاي جستجو و نجات:

بيشتر ماموريتها، شامل هر دو فرايند جستجو و نجات مي شوند. بنا براين در بيشتر موارد تيم جستجو و تيم نجات به صورت هماهنگ و در قالب يك تيم (تيم جستجو و نجات)عمل مي كنند.

تئوري جستجو:

 تئوري جستجو همزمان با جنگ جهاني دوم و بر پايه اصول احتمالات شكل گرفت . اين تئوري اكنون كمال و قوام يافته است و در همه  مأمور‌يتهاي جستجو به كارگرفته مي‌شود. براي درك بهتر تئوري جستجو ، نخست بايد با چند تعريف آشنا شويم :

 - احتمال محيط یا POA ( ( Probability of Area: يعني احتمال حضور سوژه در منطقه مورد نظر .

- احتمال سوژه یا POD ( Probability of Detection ) : يعني احتمال پيدا شدن سوژه توسط تيم جستجو ، به شرطی كه سوژه در منطقه جستجو باشد .

- احتمال موفقيت یا POS ( Probability of Success ) : يعني احتمال موفقيت مأموريت جستجو كه برابر با حاصل ضرب احتمال محيط و احتمال سوژه است . مثلاً اگر احتمال حضور سوژه در قسمتي از منطقه كه اكنون در حال جستجوي آن هستيم ۶۰% ( ۶۰% = POA ) و احتمال پيدا كردن وي با فرض حضور درآن منطقه ۹۰% (۹۰% POD = ) باشد ، در اين صورت احتمال موفقيت مأموريت و پيدا شدن سوژه برابر ۵۴% است ( ۵۴% = ۹۰% × ۶۰% = POS). توجه به اين دو نكته بسيار ضروري است :

۱/ اگر منابع مناسب و مؤثري را براي جستجو انتخاب كنيم ، احتمال سوژه  افزايش مي‌يابد ودرصورتي كه سوژه در منطقه حضور داشته باشد ، شانس مشاهده او بالا مي‌رود.

۲/ اگر منطقه عمليات را بخوبي تقسيم كنيم و با اولويت بندي منطقي جستجو نماييم ، احتمال محيط(POA) افزايش مي‌يابد و شانس حضور سوژه درمحل جستجو بيشتر مي‌شود . بنابراين با محدود كردن و تقسيم بندي درست و متناسب منطقه جستجو و اعزام منابع مناسب جستجو ( جستجو گر ، تجهيزات ،‌ سگ ، خودرو و .... ) در نهايت احتمال موفقيت مأموريت جستجو به حداكثر مي‌رسد.

رفتار فرد گمشده :

تمامي اطلاعات سودمندي كه در مرحله تحقيق در مورد سوژه گرد آوري مي‌شود « پرونده‌ سوژه » را تشكيل مي‌دهد . اين اطلاعات براي ما امكان پيش بيني رفتار سوژه را در منطقه عمليات فراهم مي‌كند . پيش‌بيني رفتار سوژه موجب صرفه‌جويي قابل توجهي در زمان و منابع جستجو مي‌گردد و احتمال موفقيت مأموريت را بالا مي‌برد . براي دست يابي به پيش بيني‌هاي دقيقتر، افراد گمشده را به روش‌هاي متعددي رده بندي كرده‌اند . گمشدگاني كه در هر يك از اين رده‌ها يا گروه‌ها قرار مي‌گيرند ، عموماً رفتار يكساني نشان مي‌دهند .

مهمترين معيارهاي رده ‌بندي يا عوامل موثر بر رفتار سوژه را مي‌توان چنين بر شمرد :

- شرايط عمومي فرد گمشده در زمان گم شدن

- عوارض ، خطرات و ويژگي‌هاي منطقه

- شخصيت عمومي سوژه

- وضعيت آب و هوا در منطقه

- شرايط جسمي و سطح آمادگي سوژه

- ميزان تجارب سوژه در محيط‌هاي مشابه

 رده‌بندي‌هاي زيادي براي گمشدگان وجود دارد ولي گروههاي زير تقريباً در تمامي رده‌بنديها مشاهده مي‌شوند :

- گروه كودكان : كه در صورت گم شدن رفتارهاي مشابهي نشان مي‌دهند .

- گروه سالمندان : كه رفتارهاي ويژه سن و شرايط جسمي خود را دارند .

- افراد مجرب ( شكارچيان ، كوه‌نوردان و ... )

- افراد دچار عقب ماندگي ‌ذهني يا اختلالات رواني

- ....

معاون عملیات سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر:

بكارگیری سیستم اطلاعات جغرافیایی، جان مصدومان حوادث را نجات می دهد:

انجمن پزشکی کوهستان ایران: تهران - معاون عملیات سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر گفت: بكارگیری سیستم اطلاعات جغرافیایی ( GIS‌ ) برای نجات جان مصدومان انواع حوادث طبیعی و غیرطبیعی ضروری است.

' حیدر حیدری ' روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی ایرنا، افزود: این سیستم قادر به تولید، پردازش، تحلیل و مدیریت اطلاعات جغرافیایی یا اطلاعات مكانی محل وقوع حادثه و سانحه است.

وی افزایش توانایی های مدیران بحران جهت اتخاذ تصمیمات مناسب و استفاده از اطلاعات بهینه و مطلوب در فرآیند تصمیم گیری و هدایت عملیات های امداد و نجات و امدادرسانی حوادث و سوانح بزرگ و پیچیده را از كاركردهای این سیستم عنوان كرد.

با تشکر از وبلاگ کلکچال

ارتفاع زدگی و پیشگیری از ارتفاع زدگی :

ترجمه و گردآوری: سرکار خانم دکتردرنا متولی  و جناب آقای دکتر سینا ندایی

عضو انجمن پزشکی کوهستان ایران - دانشگاه علوم پزشکی شیراز – دانشکده پزشکی

انجمن پزشکی کوهستان ایران:  در زمینه بیماریهای ارتفاع و آنچه در ارتفاع بالاتر از 3000 متر برای انسان اتفاق می افتد مقالات و کتابهای متعددی چاپ گردیده است. با این حال هنوز در زمینه اثرات ارتفاع بر فیزیوولوژی بدن انسان شاید مطالعات بیشتری نیاز باشد تا دانش ما را افزوده و بتوانیم با پیشگیری و درمان به موقع از عوارض آن بکاهیم.

ارتفاع زدگی نه تنها باعث کاهش توانایی بدنی و اختلال در تصمیم گیری می شود بلکه در موارد شدید می تواند عوارضی  بسیار جدی و مرگبار ایجاد کند. همین طور هزینه های درمانی ارتفاع زدگی بسیار هنگفت است در نتیجه پیشگیری از ارتفاع زدگی بسیار اهمیت دارد. این مقاله به طور کامل به پیشگیری از انواع ارتفاع زدگی اختصاص داده شده است ولی باید توجه داشت که استفاده از انواع داروهای مورد بحث در این مقاله بدون تجویز پزشک  ممنوع است.

قبل از شروع بحث پیشگیری از ارتفاع زدگی ، اشاره مختصری به انواع ارتفاع زدگی می کنیم :

بیماری ارتفاع به گروهی از سندرمها اتلاق می شود که در نتیجه اثر مستقیم کاهش فشار بارومتریک و غلظت اکسیژن هوا در ارتفاعات بالا ایجاد می شود. چرا که در فشار کمتر، تراکم هوا کمتر شود و به همین دلیل در ازای یک نفس اکسیژن کمتری وارد بدن شما می شود و در نهایت هیپوکسی(کاهش اکسیژن بافتی) به وجود می آید. احتمال ارتفاع زدگی در ارتفاعات زیر ۱۸۰۰ متر بسیار کم است. هرکس که به مناطق مرتفع سفر کند ، بدون توجه به سن ، آمادگی جسمانی ، پیشینه پزشکی یا حتی تجارب قبلی در ارتفاع در معرض خطر ارتفاع زدگی است.

به طور کلی بیماریهای ارتفاع به سه دسته تقسیم می شوند:

۱-سندرم ارتفاع زدگی حاد (AMS: Acute Mountain Sickness): سردرد اولین علامت ناشی از AMS  است. معمولا سردرد در AMS همراه با بقیه علائم رخ می دهد.از جمله بی خوابی ، ضعف عضلانی , سرگیجه ، بی اشتهایی و تهوع. این سردرد معمولا در شب و با فعالیت زیاد بدتر می شود. بی خوابی بعد ار سردرد دومین علامت شایع است. اختلال در خواب معمولا به دنبال تنفس دوره ای ، سردرد شدید ، سرگیجه و نفس تنگی رخ می دهد.بی اشتهایی و تهوع نیز از علائم شایع هستند. کاهش ادرار( حتی با وجود مصرف مایعات ) نیزممکن است رخ دهد.

۲-ادم مغزی در ارتفاعات (High Altitude Cerebral Edema) : در موارد شدید ارتفاع زدگی حاد فرد دچار عدم تعادل ، گیجی و تغییر در سطح هوشیاری می شود که به این حالت ادم مغزی ناشی از ارتفاع زدگی میگویند.

۳-ادم ریوی در ارتفاعات  (High Altitude Pulmonary Edema) : ادم ریوی در ارتفاعات بالا معمولا در عرض ۲ تا ۵ روز بعد از رسیدن به ارتفاع بالا رخ می دهد. به ندرت در ارتفاعات زیر ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ متری رخ می دهد و همین طور به ندرت در افرادی که در ارتفاع خاص  حدود یک هفته هم هوایی داشته اند اتفاق می افتد. اولین علائم ادم ریوی تنگی نفس فعالیتی ، سرفه ، و کاهش ناگهانی عملکرد ورزشی است در پی ادم ریوی ، تنگی نفس استراحتی ، و خس خس سینه شروع می شود. سرفه بدتر می شود و در نهایت خلط  کف آلود صورتی رنگ که واضحا بیانگر ادم ریوی است، دیده می شود.

کمپ زدن در برف

انجمن پزشکی کوهستان ایران: برای کمپ زدن در زمستان باید دارای پناهگاهی خوب، وسایل گرمایی و مهارت خشک باقی ماندن باشید.

در شرایطی که هوا به سرعت عوض می شود و درجه حرارت هم نزدیک صفر و برف هم کم است ونیز در برنامه های کوتاه مدت و یا شرایطی که باید کمپ را سریع برپا کرد، مطمئناً چادر بهترین وسیله است. در وسط روز و زمانی که خورشید در پشت ابرها پنهان است، حرارت درون چادر می تواند 22تا 28درجه گرمتر از هوای بیرون باشد. تحت این شرایط می توان لباس و کیسه خواب خیس را خشک کرد. پناهگاه هایی که از برف درست می شوند، مثل غار برفی و ایگلو جهت برپا شدن به زمان بیشتر و مهارت و تلاش احتیاج دارند، اما از طرفی قوی تر، جادارتر و حتی در هوای خیلی سردهم گرم هستند.برپایی چادر در زمستان: محل برپایی چادر را به دور از نقاط خطرناکی مانند شکاف یخی، مسیر بهمن و یا نقاب ها انتخاب کنید. شکل وزش باد را در منطقه بررسی کنید اگر برف مانند سنگ سخت است و یا در سطح زمین شکل هایی از برف درست شده است، به معنی بادخیز بودن منطقه است.

اما اگرمنطقه حاوی برف پودری یا شل است به منزله آن است که منطقه از باد در امان است و یا برف های جمع شده توسط باد به آنجا آورده شده اند.یک منطقه گود در برف پودری، می تواند پناهگاه خوبی از دست باد باشد ولی شاید مجبور باشید که برف روی چادر را مرتباً پاک نمایید.محل انتخابی حتی المقدور مسطح باشد. منطقه ای که چادر روی آن قرار خواهد گرفت را کاملا برف کوبی کنید تا سطح منطقه بتواند وزن چادر و متعلقات را تحمل کند و بتوانید بندهای چادر را در برف بکوبید. صاف کردن و مسطح ساختن محوطه زیر چادر از لیزخوردن افراد در طول شب جلوگیری می کند و بدین وسیله از نقاط  برجسته و قلنبه سطح زمین خلاص می شوید. اهمیت این نکته زمانی است که تصمیم داشته باشید چند شبی را در آن محل بسر ببرید. چراکه برف زیر چادر بعد از شب اول مانند سنگ سفت می شود و هر برجستگی در سطح آن به صورت یخ زده در می آید. یک بیل با صفحه ای چهار گوش برای تسطیح محل چادر وسیله خوبی است. کوبیدن برف منطقه با «کفش های برف » باعث فشرده شدن سطح برف می شود. اسکی نیز وسیله خوبی برای صاف کردن است. اگر سطح زیر چادر کمی شیب دار است، طوری بخوابید که سر شما در بالای شیب باشد.

بعد از برپا کردن چادر، حفره ای به عمق 30سانتی متر در جلوی چادر ایجاد کنید. افراد می توانند هنگام بستن یا باز کردن گتر و در آوردن کفش های خود، راحت در چادر بنشینند و پاهای خود را در این گودال قرار دهند.وسایل پخت و پز و اجاق آشپزی را هم در آن طرف این گودال قرار دهید. در هوای توفانی این گودال محل خوبی برای برای محافظت چراغ از شر باد است و به کوهنوردان اجازه می دهد که هنگامی که در کیسه خواب خود هستند، کمی به جلو بخزند و آشپزی خود را انجام دهند. دالان رودی چادر را می توان روی این گودال برقرار کرد. اگر چادر در معرض باد است، دور آن دیوار هایی از برف ایجاد کنید. این دیوار( که باید بین 1 تا 2متر باشد) را در هر نقطه ای در پیرامون چادر می توانید درست کنید تا جلوی برخورد باد به چادر را بگیرد. هرچه قدر دیوار بلندتر باشد باید آن را دورتر از چادر درست کرد. مثلاً یک دیوار یک متری باید یک متر هم از چادر فاصله داشته باشد. این کار به این دلیل صورت می گیرد که باد در قسمت پناهگاه دیوار، برف زیادی را انبار خواهد کرد و این منطقه خیلی سریع پرخواهد شد. ساده ترین و سریع ترین راه برپا کردن دیوار، کندن بلوک های برفی با استفاده از اره برفی و یا قسمت نوک بیل و قرار دادن آنها روی هم هست.

در زمان توفان باید هر چند وقتی سقف چادر را از برف پاک کرد. در اغلب توفان ها مسئله مهم برفی که از آسمان می بارد نیست، بلکه برفی است که توسط باد آورده می شود. در قسمت پناهگاه دیوار و چادر، باد برف زیادی را جمع خواهد کرد.در چادری که حتی تا نیمه در برف فرورفته است، خطر خفگی وجود دارد، مخصوصا که درون آن پخت و پز هم در جریان باشد.علاوه بر این، جمع شدن برف زیاد روی چادر می تواند باعث شکسته شدن تیرک ها و یا فروریختن کل چادر بشود. بطور منظم سعی کنید که برف جمع شده روی دیوارهای چادر را بتکانید و با بیل برف هایی که در قسمت تماس پوش دوم با برف هستند را پاک کنید تا هوا بتواند بین پوش بیرونی و چادر در جریان باشد. دقت کنید که به هنگام برف روبی، با صفحه بیل خود چادر را پاره نکنید. وزن زیاد برف می تواند باعث پاره شدن پوش نایلونی چادر شود. در توفان های قوی و دراز مدت، چادر می تواند در برف جمع شده به دور آن گم شود. شاید هم مجبور شوید که چادر را از محل فعلی آن به روی سطح برف های جدید منتقل کنید.

منبع : سایت طبیعت و توریسم ایران و با تشکر از سایت فراز تهران

فعالیتهای ورزشی در ارتفاع:

گردآوری: دکتر حمید مساعدیان - عضو کمیسیون پزشکی اتحادیه جهانی کوهنوردی

انجمن پزشکی کوهستان ایران: وقتی شخصی در ارتفاع فعالیت ورزشی انجام می دهد در تنفس کمی مشکل پیدا کرده که دلیل این امر این است که فشار جو(فشار بارومتریک)در ارتفاع کم بوده و فشار سهمی اکسیژن نیز کاهش یافته است.بنابراین زمانیکه فرد عمل دم را انجام می دهد،فشار سهمی اکسیژن در هوای دمی پایین بوده و برای اینکه این مشکل تا حدودی برطرف شود،هورمون اریتروپویتین،برای افزایش تولید گلبولهای قرمز از کلیه ترشح می شود.

_  در ارتفاع به دلیل افزایش تهویه ریوی،دفع CO2 افزایش می یابد یعنی مقدار H⁺ کاهش می یابد،در نتیجه آلکالوز تنفسی بوجود می آید؛در اینجا برای اینکه محیط به سمت اسیدی گرایش پیدا کند ،دفع یوم بیکربنات(HCO3^-)از طریق کلیه افزایش می یابد.

_  از دیگر موضوعات مورد توجه این است که درصد اشباع هموگلوبین نسبت به سطح دریا کمی کاهش می یابد اما فشار سهمی اکسیژن سرخرگی در ارتفاع نسبت به سطح دریا حدود 50 درصد کاهش پیدا می کند.

نتیجه: تغییر فشار سهمی اکسیژن نسبت به اشباع پذیری هموگلوبین در ارتفاع،مساله مهمتری می باشد.

·   زمانیکه فرد در ارتفاع قرار میگیرد،حجم پلاسمای خون کاهش یافته ودر نتیجه هماتوکریت افزایش می یابد و اکسیژن بیشتری به عضلات می رسد. این موضوع درست است که با افزایش هماتوکریت،انتقال اکسیژن به عضلات بیشتر می شود اما اگر هماتوکریت از 60 درصد (چه در ارتفاع و چه در سطح دریا)بیشتر شود،افزایش گران روی(ویسکوزیته)باعث کاهش سرعت جریان خون شده که این عمل باعث ایجاد اختلال در حمل اکسیژن به عضلات فعال می گردد.

·   در اثر سازگاری با تمرین تا حدودی حجم خون دوباره افزایش می یابد؛(دلیل اینکه هنگام مسابقات ورزشی در شهرهایی با اختلاف ارتفاع زیاد می بایست چند روز قبل از مسابقه تیم و یا افراد را به شهر مورد نظر اعزام نموده تا سازگاریهای فیزیولوژیکی ناشی از تغییر ارتفاع و آب وهوا در افراد ورزشکار ایجاد گردد).

·       در ارتفاع فشار سرخرگی افزایش می یابد.

·       هرچه ارتفاع زیادتر باشد،VO2 max  کاهش یافته و درنتیجه ظرفیت استقامتی پایین می آید.

·       به دلیل ترشح اریتروپویتین در هفته اول ماندن در ارتفاع،تعداد گلبولهای قرمز(اریتروسیتها)افزایش می یابد.

·       در ارتفاع فرد ممکن است دچار کاهش آب و تجزیه پروتیین شود.

·       ماندن در ارتفاع سبب می شود که محیط بدن به سمت قلیایی (آلکالوز) گرایش پیدا کند.

·   در ارتفاع ممکن است فرد دچارخیز یا ادم ریوی(تجمع مایع در ششها) و یا ادم مغزی (تجمع مایع در اطراف پرده های مننژ مغزی) شود.

تدوین: جناب آقای محسن داودی، منابع:فیزیولوژی ورزشی(خلاصه نکات درسی دکتر دریانوش) و دکترخالدان و با تشکر از وبلاگ کلکچال

هیمالیانوردی در ایران: گذشته، حال، آینده

دکتر ابوالفضل جوادی عضو انجمن پزشکی کوهستان ایران

انجمن پزشکی کوهستان ایران: پس از چند تلاش پراکنده و تقریبا ناشناخته برای حضور در هیمالیا، نخستین حرکت های جدی کوه نوردان ایرانی در هیمالیا در دهه پنجاه آغاز شد که صعود مشترک ایران و ژاپن به ماناسلو و تلاش مشترک ایران و چین برای صعود اورست از مهم ترین آنهاست.

دهه شصت، دوره رکود کوه نوردی – بویژه هیمالیا نوردی – در ایران بود که از مهم ترین علت های آن می توان به شرایط جنگی حاکم بر کشورمان اشاره کرد. در این دوره، از حرکت های جدی مربوط به این دهه می توان به صعود کوه آیلند ( آیلند پیک ) توسط کوه نوردان مشهد اشاره کرد.

در دهه هفتاد، گرایش به هیمالیا نوردی در فدراسیون کوه نوردی چیره می شود و فصل تازه ای در هیمالیا نوردی ایران پدید می آید. در این دوره، تلاش های قابل توجهی صورت می گیرد و ضمن آنها قله های کمونیزم، خان تنگری، رقعه پوش ( راکاپوشی )، گاشربروم – ۲ ، چوایو، شیشاپانگما و برخی کوه های دیگر توسط کوه نوردان ایرانی صعود می شوند اما صعود به اورست برای ایرانیان دستاورد های ویژه ای دارد که شاید مهم ترین آنها، اعتماد به نفس باشد. با صعود اورست در سال هفتاد و هفت، کوه نوردان ایرانی به این باور می رسند که اگر به دانش، مهارت و تجربه لازم مجهز شوند، می توانند در هیمالیا دست به کارهای نو و ارزشمند بزنند.